რომელი ვირუსები ვრცელდემა მიმდინარე სეზონზე, რა სიმპტომები ახასიათებთ, რომელი რთულდება

ზამთრის სეზონი (შემოდგომა-გაზაფხული) არის რესპირატორული ვირუსების აქტიური ცირკულაციის დრო. ამ პერიოდში მოსახლეობაში, როგორც წესი, ერთდროულად რამდენიმე ვირუსული ინფექცია ვრცელდება, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანია გრიპი, რესპირატორულ-სინციტიური ვირუსი (RSV) და კორონავირუსი (COVID-19), ასევე რინო- და ადენოვირუსები.

ამ სეზონზე გავრცელებული ძირითადი ვირუსები

გრიპის ვირუსები

გრიპის ვირუსი ორ ძირითად ტიპად იყოფა – A და B. ტიპი A მოიცავს ქვეტიპებს, რომლებიც ხშირად იცვლება. მიმდინარე სეზონზე ყველაზე აქტიურად ცირკულირებადი შტამები, როგორც წესი, არის:

• გრიპი A (H1N1)pdm09: ცნობილია როგორც "ღორის გრიპი" (2009 წლის პანდემიის შტამი, რომელიც ახლა სეზონურია).

• გრიპი A (H3N2): ცნობილია როგორც "ჰონგ-კონგის გრიპი".

• გრიპი B: ხშირად ცირკულირებს სეზონის მეორე ნახევარში.

სიმპტომები:

გრიპისთვის დამახასიათებელია მოულოდნელი და მკვეთრი დაწყება.

• მაღალი ცხელება: 38°C და ზემოთ, რომელიც გრძელდება 3-4 დღე.

• მძიმე სისუსტე და დაღლილობა: ხშირად უფრო გამოხატული, ვიდრე სხვა ვირუსების დროს.

• კუნთებისა და სახსრების ძლიერი ტკივილი.

• მშრალი ხველა.

• თავის ტკივილი, შემცივნება.

• ყელის ტკივილი (ხშირად მსუბუქი).

• რინიტი/გამონადენი ცხვირიდან (ხშირად მსუბუქი).

რესპირატორულ-სინციტიური ვირუსი (RSV)

RSV არის მთავარი მიზეზი სასუნთქი გზების მძიმე ინფექციების ჩვილებში და მცირეწლოვან ბავშვებში. ის ასევე მნიშვნელოვანია ხანდაზმულებისა და ქრონიკული დაავადებების მქონე პირებისთვის.

სიმპტომები:

RSV მოზრდილებში და უფროს ბავშვებში ხშირად მსუბუქი გაციების მსგავსად მიმდინარეობს, მაგრამ მცირეწლოვან ბავშვებში შეიძლება გამოიწვიოს:

• სუნთქვის გაძნელება/ქოშინი და ხიხინი.

• ბრონქიოლიტი (წვრილი ბრონქების ანთება) და ფილტვების ანთება.

• მაღალი ცხელება.

• ხველა, რინიტი, გაღიზიანება.

COVID-19 (კორონავირუსი)

მიუხედავად იმისა, რომ პანდემიური ფაზა დასრულდა, COVID-19 კვლავ რჩება სეზონურ რესპირატორულ ვირუსად და მუდმივად ვლინდება ახალი ქვეშტამების სახით.

სიმპტომები:

COVID-19-ის სიმპტომები ძალიან მრავალფეროვანია და შეიძლება დაემსგავსოს როგორც გაციებას, ასევე გრიპს.

• ცხელება ან შემცივნება.

• ხველა.

• დაღლილობა, კუნთების ტკივილი.

• ყელის ტკივილი, რინიტი.

• გემოსა და ყნოსვის დაკარგვა (ნაკლებად ხშირი ახალი შტამების დროს).

• ზოგიერთ შემთხვევაში, საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემები (ღებინება, დიარეა).

სხვა რესპირატორული ვირუსები

ცირკულირებს ასევე:

• რინოვირუსები: ყველაზე ხშირად იწვევს ე.წ. "გაციებას" – მსუბუქი რინიტი, ყელის ტკივილი, ცხელება იშვიათია.

• ადენოვირუსები: იწვევს რესპირატორულ ინფექციებს, კონიუნქტივიტს ("წითელ თვალს") და ზოგჯერ კუჭ-ნაწლავის ინფექციებს.

• ადამიანის მეტაპნევმოვირუსი (HMPV): სიმპტომებით ჰგავს RSV-ს და გრიპს, შეიძლება გამოიწვიოს ქვედა სასუნთქი გზების ანთება მცირეწლოვნებსა და ხანდაზმულებში.

რომელია უფრო რთული მიმდინარეობის?

ურთულესი მიმდინარეობისა და გართულებების ყველაზე მაღალი რისკი ახასიათებს:

1. გრიპს (განსაკუთრებით A ტიპის შტამებს): გრიპს შეუძლია გამოიწვიოს მძიმე პირველადი ვირუსული პნევმონია ან მეორადი ბაქტერიული პნევმონია. გართულებების რისკი მაღალია რისკ-ჯგუფებში.

2. RSV (მცირეწლოვან ბავშვებში): ჩვილებში RSV არის ბრონქიოლიტისა და ჰოსპიტალიზაციის მთავარი მიზეზი.

3. COVID-19: მიუხედავად იმისა, რომ უმეტესად მსუბუქად მიმდინარეობს, ქრონიკული დაავადებების მქონე პირებსა და მოხუცებში კვლავ მაღალი რჩება მძიმე მიმდინარეობისა და სიკვდილიანობის რისკი.

რისკ-ჯგუფები, რომლებშიც ნებისმიერი ვირუსი მძიმედ მიმდინარეობს:

• 65 წელზე უფროსი ასაკის პირები.

• მცირეწლოვანი ბავშვები (განსაკუთრებით 2 წლამდე).

• ორსულები.

• პირები ქრონიკული დაავადებებით (ასთმა, გულის უკმარისობა, დიაბეტი, თირკმლის ქრონიკული დაავადება).

• დასუსტებული იმუნური სისტემის მქონე პირები.

იმუნიტეტი რესპირატორული ვირუსების მიმართ

გრიპის გადატანის შემდეგ ორგანიზმში რჩება იმუნიტეტი მხოლოდ იმ კონკრეტული ვირუსის შტამის წინააღმდეგ, რომლითაც დაინფიცირდით.

• ერთი სეზონის განმავლობაში: თუ ამ სეზონზე დაინფიცირდით H3N2-ით, თქვენ დაცული ხართ H3N2-ის ხელახალი ინფექციისგან, მაგრამ არ ხართ დაცული H1N1-ის ან B ტიპის გრიპისგან. ამიტომაცაა შესაძლებელი სეზონზე ორჯერ დაავადება.

• შემდგომი სეზონები: იმუნიტეტი არ არის ხანგრძლივი და ვირუსის მუდმივი ცვლილების (ანტიგენური დრეიფი) გამო, ყოველწლიურად საჭიროა ახალი ვაქცინაცია.

COVID-19-ის გადატანით მიღებული იმუნიტეტი, როგორც წესი, იცავს მძიმე დაავადებისგან გარკვეული დროის განმავლობაში. თუმცა, ვირუსის მუდმივი მუტაციისა და ახალი შტამების გაჩენის გამო:

• ხელახალი დაინფიცირება შესაძლებელია რამდენიმე თვეშიც კი.

• იმუნიტეტი მცირდება დროთა განმავლობაში.

• ვაქცინაცია რჩება ყველაზე ეფექტურ საშუალებად მძიმე მიმდინარეობის პრევენციისთვის.

RSV ინფექციის მიმართ იმუნური პასუხი არ იცავს ხელახალი ინფექციისგან. ამ ვირუსით ადამიანი შეიძლება დაინფიცირდეს რამდენჯერმე მთელი ცხოვრების განმავლობაში. თუმცა, ყოველი მომდევნო ინფექცია, როგორც წესი, უფრო მსუბუქად მიმდინარეობს.

პრევენციისა და დაცვის საუკეთესო გზები

ყველაზე ეფექტური დაცვის საშუალებები ამ რესპირატორული ინფექციებისგან თავის დასაცავად არის:

• ვაქცინაცია: გრიპის და COVID-19-ის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია რჩება ყველაზე მნიშვნელოვან ინსტრუმენტად მძიმე მიმდინარეობისა და ჰოსპიტალიზაციის თავიდან ასაცილებლად.

• ჰიგიენა: ხელების ხშირი დაბანა საპნითა და წყლით, რესპირატორული სეკრეტებით დაბინძურებულ ზედაპირებთან შეხების მინიმუმამდე დაყვანა.

• ნიღაბი: დახურულ და ხალხმრავალ სივრცეებში ნიღბის ტარება ამცირებს ვირუსების გავრცელებას.

• იზოლაცია: ავადმყოფობის შემთხვევაში, დარჩით სახლში, რათა არ გადასდოთ ვირუსი სხვებს.