"ზოია საკუთარმა სილამაზემ დაღუპა! ...ჩაქოლვას გადაურჩა, მაგრამ ფსიქიკა შეერყა" - სევდიანი ისტორია ქალზე, რომელსაც თბილისის ქუჩებიდან ბევრი იცნობს: "შაშიანელი მარიტას" ამბავი

თბილისის ქუჩებში თუ არა, სოციალურ ქსელებში ერთხელ მაინც შეხვდებოდით ფოტოზე აღბეჭდილ ასაკოვან ქალს, რომელიც თავისი გამორჩეული გარეგნობით ყველას ყურადღებას იპყრობს. ფერად სამოსში გამოწყობილ მოხუცს ძველი სილამაზე კვლავ აქვს შემორჩენილი.ერთი შეხედვით უდარდელი ქალის მიღმა დგას ადამიანი, რომელსაც უმძიმესი წარსული აქვს.

70 წელს გადაცილებული, ზოია წიკლაური კახეთიდან, სოფელი შაშიანიდანაა. ადგილობრივები გვიყვებიან, რომ ქალი დაახლოებით, ოცი წელია სოფელში აღარ გამოჩენილა.

 "ხომ წარ­მო­გიდ­გე­ნი­ათ, რამ­დე­ნი თაყ­ვა­ნის­მცე­მე­ლი ეყო­ლე­ბო­და! თა­ვად კი მხო­ლოდ ერთი უყ­ვარ­და და ცო­ლა­დაც მას გაჰ­ყვა - სო­ფელ მუ­კუ­ზან­ში გა­თხოვ­და თა­ვი­სა­ვით ლა­მაზ ბიჭ­ზე, თა­მაზ ან­ჩა­ბა­ძე­ზე. ხე­დავთ? ზო­ი­ას ქმრის გვარ-სა­ხე­ლიც კი მახ­სოვს. ალ­ბათ, იმი­ტომ, რომ მარ­თლაც ულა­მა­ზე­სი წყვი­ლი იყო და რომ არა ის და­წყევ­ლი­ლი შემ­თხვე­ვა, რაც იმ ღა­მეს მოხ­და, ალ­ბათ, ბედ­ნი­ე­რე­ბი იქ­ნე­ბოდ­ნენ დღე­საც. მათი ბედ­ნი­ე­რე­ბა ბე­დის­წე­რას არ სურ­და - გა­მოჩ­ნდა კაცი, რო­მე­ლიც ზო­ი­ას ხელ­ში ჩაგ­დე­ბის სურ­ვილს ვერ მო­ე­რია და ამ ორს ცხოვ­რე­ბა და­უნ­გრია.

ზოია ვე­ტე­რი­ნა­რი იყო, ის კაცი კი მის გვერ­დით მუ­შა­ობ­და და ქალი ისე უყ­ვარ­და, მის ხელ­ში ჩა­საგ­დე­ბად ყვე­ლა სა­შუ­ა­ლე­ბას იყე­ნებ­და. ბო­ლოს ზო­ი­ას ქმარ­საც კი და­უ­ახ­ლოვ­და, მისი წას­ვლა-მოს­ვლი­საც ყვე­ლა­ფე­რი იცო­და, ზო­ი­ას კი, ალ­ბათ, ამ ამ­ბის ქმრის­თვის გამ­ხე­ლა უჭირ­და, ვერ ბე­დავ­და... ამა­სო­ბა­ში, ერთ ღა­მეს, რო­დე­საც ზო­ი­ას ქმა­რი შინ არ იყო და, წე­სით, არც უნდა დაბ­რუ­ნე­ბუ­ლი­ყო, ეს კაცი დათ­ვრა და შუ­ა­ღა­მი­სას მძი­ნა­რე ქალს მი­ად­გა, მაგ­რამ რად­გან სახ­ლის კარი და­კე­ტი­ლი და­უხ­ვდა, ფან­ჯა­რა­ში და­ა­პი­რა გა­დაძ­რო­მა. სწო­რედ იმ დროს და, ალ­ბათ, ბე­დის­წე­რის გა­მოც, ზო­ი­ას ქმა­რი შინ დაბ­რუნ­და და კაცს თავ­ზე და­ად­გა...

ეს ამ­ბა­ვი მთელ­მა სო­ფელ­მა იცის. ისიც ბევ­რს ახ­სოვს, მა­შინ იმ სახ­ლში რა დატ­რი­ალ­და. ზო­ი­ას ქმარს "სტუ­მა­რი" კი­ნა­ღამ ცე­მი­სას შე­მო­აკ­ვდა, თუმ­ცა ცო­ლი­სათ­ვის თითი არ და­უ­კა­რე­ბია, მხო­ლოდ რამ­დე­ნი­მე სი­ტყვა უთხრა - ახ­ლა­ვე ადე­ქი, ჩა­იც­ვი და შენს მშობ­ლებ­თან წადი, ჩვენ შო­რის ყვე­ლა­ფე­რი დამ­თავ­რე­ბუ­ლი­აო. და იმ ღა­მეს­ვე მუ­კუზ­ნი­დან შა­ში­ან­ში ქა­ლიშ­ვი­ლი და შვი­ლიშ­ვი­ლი თა­ვად­ვე გად­მო­უყ­ვა­ნა ზო­ი­ას დედ-მა­მას, რომ­ლე­ბიც ელ­დით მა­ლე­ვე და­ი­ხოც­ნენ. ბავ­შვი სულ ორი წლის იყო, რო­დე­საც ეს ამ­ბა­ვი მოხ­და.

როგორც ვიცი, მამა ბავშვის სანახავად ხშირად დადიოდა, მაგრამ ზოიას ნახვას ყოველთვის ერიდებოდა. აღარც ზოიას უნდოდა მასთან შეხვედრა, სულ ოთახში იყო ჩაკეტილი. შეიძლება, დარდმა ისე შეცვალა, იმ სახით არც კი სურდა, ყოფილ ქმარს დანახვებოდა, ანდა, იქნებ საყვარელი ადამიანის უნდობლობამ სამუდამოდ გაუბზარა გული... მახსოვს, როგორ გავიგონე ერთხელ მეზობლების ჩურჩული, ზოია შეიშალაო, რაც ჩვენთვის, ბავშვებისთვის, საშინელი ამბავი იყო...

როცა დამამშვიდებელ წამლებს სვამდა,­ არავის ვნებდა, პირიქით, ბავშვებს სულ გვეფერებოდა. ერთხელ მახსოვს, გზაზე გამოგველაპარაკა - ნახეთ, თონის პურის რა კარგი სუნია, ნეტავი ვინ აცხობსო. ჩვენც სასწრაფოდ გავიქეცით ცხელი პურის მოსატანად, მაგრამ უკან ცხელი პურით რომ დავბრუნდით, ზოია უკვე აგრესიულად დაგვიხვდა. სხვა ბავშვებმა გვითხრეს, თქვენ რომ პურისთვის წახვედით, გზაზე ორმა ქალმა ჩამოიარა, ერთმა ჩაილაპარაკა, ვაიმე, ეს უბედური რა ლამაზი იყო და რას დამგვანებიაო. ეს გაიგონა და გაგიჟდაო...

ამბობდნენ|, ქალმა თუ არ მისცა საბაბი­, კაცი მასთან ახლოსაც ვერ მივა, ესე იგი, იმ კაცს საბაბი ჰქონდა, იმიტომაც მიადგა შინო, მაგრამ სხვები ხომ ხედავდნენ, რომ ზოია გათხოვებამდეც ასკეტივით ცხოვრობდა და გათხოვების შემდეგაც. ზოგიერთი ამ ამბავს ასე "ხსნიდა": საწყალს თავისმა ვეტერინარმა თანამშრომლებმა პირუტყვის აღსაგზნები წამალი დაალევინეს, რომ ქმრის გარდა სხვაც შეჰყვარებოდაო.

ჩვენს სოფელში ბიძა-ბიცოლა ჰყავდა, რომლებიც მის შვილსაც პატრონობდნენ. ულამაზესი ბიჭი დადგა, მაგრამ ბედისწერა მასაც დაეწია და არია. აფხაზეთის ომი რომ დაიწყო, "მხედრიონში" გაერთიანდა, მათთან ერთად წავიდა სოხუმში, სადაც პირველივე დღეებში შეიწირა მტრის ტყვიამ. ბავშვი ისე ჩამოასვენეს და დაკრძალეს, ზოიას არც გაუგია - უკვე გამქრალი იყო სოფლიდან და ყველას, მათ შორის - შვილსაც გარდაცვლილი ეგონა.

კაცი, რომელიც ზოიას ცხოვრების დამხობის მიზეზად იქცა, ისე გარდაიცვალა, სიხარული არ ღირსებია, ყველა თავისი საყვარელი ადამიანის სიკვდილს მოესწრო. ზოიას ქმარმა მოგვიანებით ცოლი შეირთო, მაგრამ ცხოვრება­ ვერ ააწყო, პირიქით, სმას მიეძალა და ცოლთან გამუდმებული კონფლიქტი ჰქონდა... ბოლოს საკუთარ სახლში რამდენიმე დღის გარდაცვლილი იპოვეს. თავში რაღაც მძიმე საგნის კვალი ჰქონდა. ბევრმა ეს ამბავი ცოლს დააბრალა, ის მოკლავდა, ხშირად ჩხუბობდნენო, ცოლმა კი, რომელიც ამ დროს თბილისში იყო, პოლიციას უთხრა, ალბათ, დათვრებოდა, წაიქცეოდა და თავადვე დაარტყამდა თავს რაიმესო. მოკლედ, ყველას ცოდვის კალო დაუტრიალდა, ვისაც ზოიას უბედურებაში ოდნავ მაინც ხელი ერია...